[ประเพณีฮีต12] ประเพณีบุญข้าวสากหรือบุญเดือนสิบ

 admin  (ผู้ดูแลระบบ)  PMAddF

 1-4-2017 22:25:49   1061   0
บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก


         ประเพณีบุญข้าวสาก หรือ บุญเดือนสิบ จัดเพื่อให้ญาติโยมทั้งหลายทั้งปวง ได้แสดงความกตัญญูรู้คุณ กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว อันประกอบด้วย พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย เจ้ากรรมนายเวร ตลอดจน ผีไม่มีญาติ โดยญาติโยมได้จัดเตรียมอาหาร เพื่อถวายแด่พระสงฆ์หรือสามเณร โดยไม่ได้เจาะจง นอกจากนั้นยังได้จัดเตรียม ห่อข้าวน้อย เพื่อมอบให้กับผู้ที่ล่วงลับ หลังจากที่พระสงฆ์สวดบังสุกุลเรียบร้อย  ประเพณีดังกล่าว เป็นความเชื่อของเราชาวไทย ที่เมื่อถึงเวลา 15 ค่ำ ของเดือนสิบ จะต้องประกอบพิธี บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก อันเป็นการอุทิศส่วนกุศลให้กับญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว มารับส่วนบุญดังกล่าว  เป็นประเพณีที่กระทำทุกปีมิได้ขาด

ความสำคัญของบุญเดือนสิบ
         บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก เป็นบุญที่ทั้งพระสงฆ์ ไม่ว่าจะเป็นสงฆ์ที่เป็นเจ้าอาวาส พระผู้ใหญ่ และสามเณร ทั้งวัด จับสลากเพื่อรับรับปัจจัยไทยทาน รวมทั้งอาหารบินโต ที่ญาติโยมนำมาถวาย บางวัดอาจทำสลากที่พิมพ์ชื่อพระหรือสามเณร พันเป็นหลอด ๆ รวมกันในภาชนะ เวลาญาติโยมมาที่วัด ก็ให้จับสลากว่าปัจจัยไทยธรรมและอาหารบินโตที่นำมานั้น จะได้กับพระหรือสามเณรรูปได   บุญนี้จะทำกันในวันเพ็ญเดือน 10 จึงเรียกการทำบุญนี้ว่า "บุญเดือน 10" (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10)

พิธีกรรม
         ญาติโยมทั้งหลายทั้งปวง จะเตรียมอาหาร คาวหวาน และหมากพลู บุหรี่ เครื่องปัจจัย ไทยธรรม ตั้งแต่วันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10 นั่นคือเตรียมพร้อมก่อนหนึ่งวัน พอวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ญาติโยมก็จะพากันทำบุญใส่บาตร หลังจากนั้นเวลาประมาณ 9 - 10 โมงเช้า พระสงฆ์จะตีกลองรวม ญาติโยม จะนำอาหารที่เตรียมไว้ในปินโต อาหารส่วนนี้ เพื่อถวายพระสงฆ์ ตามที่ได้จับสลาก ชื่อพระหรือสามเณรรูปใด

         อาหารอีกส่วนหนึ่ง คือห่อข้าวน้อย อันประกอบด้วย อาหารคาวหวาน อย่างละเล็กละน้อย ซึ่งแต่ละห่อจะประกอบด้วย 1) ข้าวเหนียว เนื้อไก่ เนื้อปลา เนื้อหมู ใส่ลงไปอย่างละเล็กละน้อย ส่วนนี้ถือว่าเป็นอาหารคาว  2) กล้วย น้อยหน่า สับปะรด ฟักทองหรือผลไม้ตามฤดูกาล ส่วนนี้เป็นของหวาน  อาหารดังกล่าวที่เตรียม ห่อเป็นคู่ ๆ นำมาผูกกันเป็นพวง หรืออาจนำอาหารมาเรียงในภาชนะที่เตรียมไว้ อาหารส่วนนี้ จะนำไปเลี้ยง ผี ทั้งผีพ่อแม่ ผีปู่ย่าตายาย เจ้ากรรมนายเวร ผีไม่มีญาติทั้งหลายทั้งปวง  ถ้าอยู่ตามชนบท ก็จะเลี้ยงผีตาแฮก ที่คอยรักษาอยู่ตามท้องไร่ท้องนา เพื่อให้ช่วยรักษาข้าวกล้า ให้เจริญงอกงามสมบูรณ์ดี นอกจากนั้นยังช่วยไล่ศัตรูของต้นกล้าทั้งหลาย ไม่ให้มาทำลาย  

         ญาติโยมจะต้องเขียนชื่อของผู้ที่เราจะทำบุญไปหา ลงในกระดาษ ใส่รวมกันในบาตรหรือภาชนะที่เตรียมไว้  หลังจากที่ทุกคนมาพร้อมกันแล้ว หัวหน้าผู้ประกอบพิธี จะกระทำพิธีเชิญผู้ใหญ่หรือผู้อาวุโส เป็นประธานจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย กล่าวคำไหว้พระรัตนตรัย รับศีล  ส่วนรายชื่อที่เขียนในกระดาษและนำมารวมกัน พระสงฆ์จะสวดบังสุกุล  หลังจากสวดเสร็จจะมีผู้นำกระดาษรายชื่อทั้งหมดไปทำพิธีเผา อันเป็นการส่งบุญทั้งหลายไปให้ผู้ตาย  

        ผู้นำกล่าวนำคำถวายสลากภัต ญาติโยมว่าตาม  จบแล้วนำอาหารและปัจจัยทั้งหลายที่เตรียมมาไปถวายพระสงฆ์หรือสามเณร ตามรายชื่อที่ญาติโยมจับสลากไว้ตั้งแต่แรก  หลังจากนั้นพระสงฆ์จะสวดให้พร ญาติโยมกรวดน้ำเพื่อเป็นการอุทิศส่วนกุศล ไปให้ญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว   จากนั้นพระสงฆ์และสามเณรจะฉันเพล  ส่วนอาหารห่อข้าวน้อยที่เตรียมมา ญาติโยมก็จะนำไปวางที่พื้นหญ้า หรือที่อันเหมาะสม จุดธุปหนึ่งดอก เพื่อเชิญผีพ่อแม่ ปู่ย่าตายายที่ล่วงลับ รวมทั้ง ผีไม่มีญาติตลอดจนเจ้ากรรมนายเวรทั้งหลายทั้งปวง เพื่อให้มารับส่วนบุญที่ญาติโยมได้กระทำ
บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก บุญเดือนสิบ หรือ บุญข้าวสาก

คำถวายสะลากภัต
        อิมานิ มะยัง ภันเต สะลากะภัตตานิ สะปะริวารานิ ภิกขุสังฆัสสะ โอโณชะยามะ สาธุโน ภันเต ภักขุสังโฆ อิมานิ สะลากะภัตตานิ สะปะริวารานิ ปะฏิคคัณหาตุ อัมหากัญเจวะ มาตาปิตุอาทีนัง ญาตะกานัณจะกาละ กะตานัง ทีฆะรัตตัง หิตายะ สุขายะ...ข้าแต่พระภิกษุสงฆ์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวายกับทั้งบริวารเหล่านี้แก่พระภิกษุสงฆ์ ขอพระภิกษุสงฆ์ จงให้โอกาสรับซึ่งสลากภัต กับทั้งบริขารเหล่านี้ เพื่อประโยชน์และความสุขแก่ข้าพเจ้าทั้งหลายด้วย และญาติทั้งหลาย มีมารดาบิดา เป็นต้น ซึ่งล่วงลับไปแล้วตลอดกาลนานาเทอญ

ในประเพณีบุญเดือนสิบนี้ บางท้องถิ่นจะจัดให้มีการถวายทาน รักษาศีล เพื่อเป็นอุทิศส่วนกุศล ไปให้ปวงญาติที่ตายไปแล้ว นอกจากนี้ยังจัดให้มีการฟังเทศน์ตลอดทั้งวันอีกด้วย โดยเรื่อง ที่นำมาเทศน์ส่วนมากเป็นเรื่องวรรณกรรมท้องถิ่น และมีอิทธิพลต่อความเชื่อของท้องถิ่น ในลักษณะของการขัดเกลาจิตใจ และเร่งเร้าให้ทำคุณงามความดีในรูปแบบต่างๆ เช่น เรื่องมโหสถ เรื่องพระเจ้าสิบชาติ เรื่องท้าวกำกาดำเป็นต้น บุญเดือนสิบถือได้ว่าเป็นประเพณีอันดีงามของคนอีสาน ที่ควรเอาใจใส่ประพฤติปฏิบัติกัน

ลายเซนต์
อีสานบ้านเฮา ชุมชนคนอีสาน สืบสานวัฒนธรรม
ยังไม่มีความคิดเห็นใด ๆ
กรุณา ลงชื่อเข้าใช้ หรือ ลงทะเบียน เพื่อใช้งาน
แนะนำ

กลับขึ้นบนสุด

ติดตามเรา:

กลับไปหน้าหลัก

อีสานบ้านเฮา Powered By Discuz!

อีสานบ้านเฮาดอทคอม Powered by Discuz! X3.4 R20180101, Rev.59

© 2001-2017 Comsenz Inc.

แลกลิงค์เพื่อนบ้าน|หน้าแรก|เว็บบอร์ด|ติดต่อเรา|อีสานบ้านเฮาดอทคอม  

ติดต่อเราที่ : admin@esanbanhao.com

GMT+7, 24-5-2019 23:46 , Processed in 0.078269 second(s), 12 queries , File On.